Rûntsje tún

De túnklup fan de Vrouwen van Nu gong op tongersdei 23 juny nei It Heidenskip. It wie in dei mei ôfwikseljend fikse buien en sinneskynwaar. Oankommen by de prachtige romantyske tún fan Lies en Feiko Pijst oan de Heidenskipsterdyk 49 stie de sinne gelokkich heech oan de himel. Der waard dan ek fuortdaliks begûn mei in kuier by de fiver del dêr´t in grutte diversiteit oan te borders sjen wie, ek stiene rûnom de roazen yn folle bloei. De tùn, 3000 kante meter, lei prinshearlike yn it wide lânskip mei yn de fierte it ùtsicht op de wite seiltsjes fan fan de boatsjes op de Fluessen. Gastfrou Lies Pijst hie de kofje en de tee klear stean yn it seishoekige túnhûs dêr´t al gau in pear froulju harren efkes noflik deljoegen op de reiden stuollen. Ek bûten, smûk tusken de roazen, wiene in pear terraskes oanlein. Elk hie alle tiid om yn eigen tempo en op eigen wize te genietsjen fan de bysûndere planten, de fruitbeammen, de ferrassende kombinaasjes oan kleur en de ferrassende `doorkijkjes’.De freonlike wite hûn Sem, ek al in lust foar it each, folge de gasten op de foet. It wie in moaie en gesellige middei yn it doarp It Heidenskip dat sintraal stiet yn it boek De oerpolder fan Hylke Speerstra.

Baukje

Vrouwen van Nu dogge it foar dyn doarp

Reduzum is mei noch tolve oare doarpen útkeazen om mei te dwaan oan it televyzje programma ‘Doch it foar dyn doarp’

In moaie gelegenheid om it doarp en al syn ynwenners te promoaten. Dêrom sil de Vrouwen van Nu hjir ek foar yn’t spier. Us earste aksje wie it útbyldzjen fan in letter. Hjir hawwe se moandei 9 maaie opnames fan makke. Wolle jim witte wat we mei dizze letter dien ha?????

Tongersdei 9 juny moarns sil der in promoasjefilmke opnaam wurde. Hoe’t we dat dwaan sille is foar jim noch in ferrassing. Dit sil 9 juny middeis yn de live útstjoering op televyzje komme.

Sjoch dus allegear fan 7 oant en mei 11 juny nei it programma Doch it foar dyn doarp op Omrop Fryslân. Utstjoertiden 16.30 oant 17.00 . Herhelling de folgjende dei om 09.30, 10.30 en 11.30 oere. Utstjoering mist? www.dyndoarp.nl

Neist it televyzjeprogramma dogge we noch oare aktiviteiten. It is wer maitiid, en dus tiid foar ús kofjemoarn foar de 70+ leden! Dit is bard op tongersdei 19 maaie. De froulju hawwe by Djoeke van der Hem yn Eagum in gesellige moarn hân.

De froulju fan de túnklub hawwe der ek op út west. 12 maai hawwe se nei de tún fan keunstskilder Ton ter Linden en syn partner fotograaf Tabak op ‘e Feanhoop west. Nei in ynlieding yn it atelier koene we de tún troch. Keunstskilder Ton ter Linden sjocht syn borders yn syn tún as in 'libbend skilderij'. Troch de heechopgeande transparante beplanting en de kleurekombinaasjes is it in boeiend gehiel. Der is in grut ferskaat oan tunen. Sa is der bygelyks in maaitiidshoeke dy’t yn dizze tiid fan’t jier fansels hiel moai is. Op www.ateliertonterlinden.nl kinne je hjir mear oer sjen.

Tongersdei 23 juny sille se de middeis wer der op út. Dan sil it doel It Heidenskip wêze. Hjir sille we in lanlike tún fan sa’n 3000 m2 besykje. Mei in fiver en in grut ferskaat oan blommen en planten sil dit grif in moaie middei wurde.

En wolle jim ris mei de Vrouwen van Nu út fytsen? Dat kin op moandei 6 juny. We sette de fytsen earst op 'e auto, om sa ris yn in oare omjouwing te fytsen.

We sille om12.30 fuort by kafee bar de Welp.

Oant gau

Met de LAB op stap

Jan Velstra wennet al sûnt syn jeugd tsjinoer de bushalte op de Trije Romers. Miskien dat dêr de fassinaasje foar de LAB-bussen weikomt. Nei in wiidweidich ûndersyk nei de skiednis fan de LAB, de Leeuwarder Autobus Onderneming, hat er mei syn soan Minne hjiroer in boek útjûn ‘Met de LAB op stap’. Hy hat in hiele protte foto’s en knipsels sammele, mar ek technyske gegeven, leppeltsjes, bushaltebuordsje en oare saken dy’t mei de LAB te krijen hawwe.

Dat dit ûnderwerp ek manlju oansprekke soe, wie foar it bestjoer fan de BvPF Vrouwen van NU reden om in ôfdielingsjûn te hâlden dêr’t de manlju ek tige wolkom wiene.

Yn it begjin fan de tweintichste ieu wiene der noch gjin autós, yn 1906 krige notaris Swierstra fan Ljouwert de earste auto. De earste bus kaam yn 1920. Dêrfoar gie in hieleboel ferfier mei de beurtskipper en mei hynder en wein. Yn 1920 kamen de earste buslijnen, earst tusken Holwert en Ljouwer en tusken Ljouwert en Snits. Al gau kamen der mear lijnen by, men hoegde doe gjin fergunning te hawwen. Op in bepaald stuit wiene der mear as 100 lytse busûndernimmings yn Fryslân. Se hiene der ek faak in taksybedriuw by. Mar in soad fan dizze ûndernimmings binne letter opgongen yn gruttere maatskippijen. Nei de oarloch wiene der noch fiif oer yn Fryslân, de LAB (yn de Greidhoeke), de LABO (yn noardwest Fryslân), de NTM (yn súd en súdeast Fryslân), de NOF (yn noardeast Fryslân) en de SWH (yn súdwest Fryslân).

Trije minsken út Ljouwert hawwe yn 1921 de LAB oprjochte, yn de Skrâns wie de garaazje. Letter kaam de busûndernimming van Boonstra út Wommels der ek noch by.

De LAB hat sa’n fyftich jier bestien en hat oant 1971 rieden yn de Greidhoeke, it gebiet tusken Makkum, Boalsert, Wommels, Snits, Wommels en Ljouwert.

Se diene ek in soad reiskes, bygelyks skoalreiskes nei Appelskea, mar ek nei de oarloch mei groepen nei it bûtenlân. Sa ha se ûnder oaren yn Moskou west.

Op in bepaald stuit wurken der sa’n 60 minsken by de LAB, dit wiene net allinne sjauffeurs, mar ek wiene der konduktrises, soks is no net mear foar te stellen, soe fjirstente djoer wêze. It persoaniel hie in hechte bân, sa wie der in persoanielsblêd, ‘De Contactsleutel’ en ek de Sinteklaasjûnen foar bern fan de wurknimmers wiene populêr (ús gast Chris Lantinga, syn heit hat dêr ek sjauffeur west, wit dit noch hiel goed). Yn de sechstiger jierren krigen de minsken hieltyd mear brommers en auto’s, sadat se foar it reizgjen net mear ôfhinklik wiene fan it iepenbier ferfier. Yn 1971 gong de LAB op yn de NTM, wat letter de Fram wie, dy’t der no ek al net mear is.

Mei Brian Kabbes de tún yn

Wa tinkt dat it nei it winterskoft in deade boel is by de Vrouwen van Nu, hat it goed mis. Mei in grut ferskaat oan ynteresse groepen is der it hiele jier wol wat te dwaan. De túnklub is 17 maart begûn mei it nije túnprogramma.
Brian Kabbes is plantenkweker yn Sumar en hat in kollum yn'e Ljouwerter Krante. Oan de han fan dia’s hawwe mei Brian Kabbes in botanyske wrâldreis makke.

lees meer

In be-Lutz-en frou yn polityk

Se hat op’t heden in ADHD aginda. Sa ferteld Lutz Jacobi moandei 14 febrewaris op de gearkomste fan de BvPF, Vrouwen van Nu, Reduzum e.o. En fljocht hjirtroch dizzer dagen fan Limburch nei Friens.

De gearkomste wie diskear yn Friens om’t dêr ek leden wenje. We wiene hjir noch nea earder west, mar lokkich hiene wol in lytse tritich froulju de muoite naam hjir hinne te kommen. It wie dan ek wol de muoite wurdich. Nei it iepeningswurd en inkle meidielings fan de foarsitster wie yntusken ús gastsprekster Lutz Jacobi ek oankommen. Hja moast hielendal út Limburch komme, mar wie moai op’e tiid. Nei in wurd fan wolkom krige hja it wurd.

Lutz Jacobi is yn 1955 berne yn Ketlik, har heit wie dêr boer. No wennet se yn Wergea mei har partner Koos. Sûnt 1985 is se lid fan de PvdA. Se hat wykliks in kollum yn de Mid Frieslander.
Nei de leararenoplieding gong se oan de slach by de GGD yn Drachten, nei de fúzje fan de GGD’s yn Fryslân waard se yn 1999 direkteur fan de nij foarme GGD Fryslân.
Hja wie hielendal net polityk aktyf mar waard yn 2006 frege troch Joop van der Berg foar op de list fan de Twadde Keamer ferkiezings. Se kaam op it 24ste plak en waard keazen yn de keamer. Op 6 febrewaris 2007 hold se har maidenspeech oer seehûnen. Lutz is tige begien mei de natuer en waard yn 2009 útroppen ta grienste politikus fan Nederlân.
It wurk as Twadde Keamerlid is hiel drok. Je moatte eins altyd berikber wêze. As se net yn Den Haach is, moat se wol de provinsje yn of foar de partij op ‘en paad. Hja rjochtet har graach op saken dy’t tichteby de minsken steane. As wurdfierster lânbou set se sa har yn foar streekprodukten. Koartlyn ha se yn Dan Haach in Fryske jûn hân. Yn parsesintrum Nieuwspoort koene Twadde Keamerleden wat mear yn de kunde komme mei Fryske produkten en de Fryske ekonomy sa as wettertechnology, lânbou en suvel. Dit wie tige slagge. de produkten waarden servearre troch Reitse Spanninga fan de Jouwer mei syn team.
Op moandei hoecht Lutz meastentiids net nei Den Haach, mar dan is der wol wat oars te dwaan foar de partij, foaral sa as no yn ferkiezingstiid. Tiisdeis giet se om seis oere op de trein nei Den Haach, dêr’t se in keamer hat. De deis kinne de keamerleden fragen stelle oan de ministers. De oare dagen binne hiel drok mei oerlizzen, fergaderingen ensfh. Freeds komt se dan wer nei hûs. Yn de wykeinen is se faak ek drok mei de partij en oars binne der noch wol dossiers dy’t se lêze moat. Se kin de drokte goed fan har ôfsette en sliept dan ek goed, se nimt de problemen net mei op bêd.
Lutz fynt de besunigings dy’t it hjoeddeiske kabinet trochfiere wol, sa as op ûnderwiis, koarte termyn oplossings. Se binne sûnder fyzje. It is irrieel om op sa’n koarte termyn sokke grutte besnunigings trochfiere te wollen. Ek fynt se it provinsjaal wynmolebelied net noadich. Je moatte folle mear ynsette op duorsume enerzjy, sa as mestfergisting, sinnekollektoaren ensfh. en net hiel Fryslân fol sette wolle mei fan dy grutte molens. De grutte enerzjybedriuwen wurkje op dit mêd net mei, se ynfestearje yn nije enerzjysintrales en hawwe gjin belang by al dy alternatyf opwekte enerzjy, se leverje leaver sels.
Ofrûne wike helle Lutz noch it nijs doe’t se skriftlike fragen oer de Fryske taal en kultuer stelde oan staatssikretaris Halbe Zijlstra, hja die dit hiel tapaslik yn it frysk. De griffy fan de Twadde Keamer snapte dit net en stjoerde de fragen werom. Hja hat der doe mar in oersetting by dien.
Nei it skoft wurdt der noch in hiele protte fragen steld sa as oer û.o. Wilders, de fleanbasis yn Ljouwert, de ferfanging fan de F16 en noch folle mear aktuele saken.
It is samar tsien oere, de jûn is omflein. Marianne betanket Lutz en oerlanget har in koer mei (tapaslik) streekprodukten.
Us folgjende gearkomste is op 17 maart. Dizze jûn sil fersoarge wurde troch de túnklub mei as gastsprekker Brian Kabbes, bekind fan syn rúbryk yn de Ljouwerter Krante.

Tsjeppy

Jubilarissen op jiergearkomste

Jiergearkomste BvPF Vrouwen van Nu Reduzum e.o.

Woansdei 19 jannewaris hiene wy ús jiergearkomste.
Nei de iepening troch foarsitster Marianne Kemmere en inkele meidielings binne der ek dit jier wer jubilarissen. Riekje Bloem is 50 jier lid, Wieke van Dellen, Griet Terpstra en Afke van Gorkum 40 jier. Hja krije in bûnsspjeldsje. Dan wurdt it jierferslach foarlêzen troch siktaresse Jantsje Kalsbeek. In prachtich ferslach, wat is der in soad bard it ôfrûne jier. Hjirnei it ferslach fan ponghâldster Tsjeppy Hijlkema. It docht bliken dat wy it ôfrûne jier goed buorke hawwe. Wol is der in opmerking út de seal dat we net tefolle jild hawwe moatte. We sille der rekken mei hâlde en ekris in wat djoerdere byienkomst organisearje.
De kaskommisje (Afke van Gorkum en Riekje Bloem) hat de rekken neisjoen en ynoarder befûn. As nij reservelid fan de kaskommisje wurdt Wilma van Marrum beneamd.
Dan is de bestjoersferkiezing oan’e oarder. Tsjeppy is op’e nij te kiezen en nimt dit nochris foar trije jier oan. Jantsje hat har seis jier der op sitten en is net wer te kiezen. Hjir is net in ferfangster foar fûn. It is hiel dreech om minsken te finen yn in bestjoer, dit jildt hast foar alle ferienings. Wy wolle wol graach dat der immen ree fûn wurdt om it stokje fan Jantsje oer te nimmen. Wa wit is der dochs noch immen dy’t dit wol besykje wol, dy kin altyd noch kontakt opnimme mei it bestjoer.
Dan wurdt der ôfskie naam fan Jantsje. Marianne lêst in tapaslik gedicht foar en oerlanget har in wiksellist mei foto’s fan de tiid dat Jantsje yn it bestjoer sitten hat. Boppedat kriget hja in briefiepener mei it logo van Vrouwen van Nu en fansels blommen. Jantsje betanket har meibestjoersleden en ropt de oanwêzigen op om dochs nochris nei te tinken oer in sit yn it bestjoer, want oars komt it bestean fan ús ôfdieling yn gefaar, sa as ek yn oare plakken bard is.

Dan is it skoft en hjirnei kriget Wiebe van Marrum it wurd.
Wiebe van Marrum hat mei syn oplieding op it Friesland College fan 1 oant 30 maaie 2010 nei Rwanda west. Dit leit yn it midden fan Afrika en hjir is yn 1994 in grutte striid west dy’t oan mear as in miljoen minsken it libben koste hat. Hjirtroch is der grutte earmoede en is der in soad nedich om it lân wer op te bouwen. De groep fan Wiebe (6 kursisten en 2 leararen) hat oan it wurk west mei meubilêr foar in skoalle, toilletfoarsjennings, ferbetterjen fan de skoalgebouwen, skjin drinkwetter, oanlis sinnepanielen foar enerzjyfoarsjennings ensfh. Hjirfoar wie in soad jild nedich. Neist in eigen bydrage ha se ek sponsoaren socht. Se diene in soad oan promoasje om jild, oerstallige masjines en ark by elkoar te krijen. De masines en it ark waarden yn in grutte seekontener dien, dy’t dêr ynrjochte waard as kompjoeterlokaal. Dizze kontener gie healwei febrewaris al op transport, dan wie hy der miskien begjin maaie as de groep komme soe. Doe’t se yn Rwanda oankamen, wie de kontener der lykwols noch net. It die bliken dat der problemen wiene mei de douane. No moasten se mei de hân boare, seagje ensfh. De masines dy’t dêr wiene, wiene hiel gefaarlik, der sieten gjin beskermkapen op en der barre dan ek faak ûngelokken mei. Dan einliks op 21 maaie kaam de kontener en waard dy gau útpakt en de masines ynstallearre. No moasten de leararen dêr ek noch ynstrurearre wurde, want sy moatte der mei wurkje as de groep wer fuort is.
De groep hat fansels net allinne mar oan it wurk west, mar se hawwe dêr ek ekskursjes makke. Sa waarden se ferwolkomme yn de Anglikaanse tsjerke yn Gitarama, hawwe se in skoalle besocht, binne se op safari west nei it nasjonaal park Akagera, hawwe in boattocht makke en binne fansels by de befolking dêr op besite west.
Al mei al wie it in tige slagge reis, dy’t as it Wiebe oangiet noch wolris makke wurde kin, mar ja it koste fansels wol in protte jild, want de reis dêr hinne moasten se sels betelje.
De jûn is omflein, Marianne betanket Wiebe foar syn ferhaal en moaie bylden. Hja oerlanget him in sjek foar de Stichting MultiModus.
Hja winsket ús wol thús en oant 14 febrewaris, dan hawwe we in jûn mei Lutz Jacobi yn Friens.

Hwat Oars

Nijjiersgearkomste Vrouwen van Nu

Tongersdei 6 jannewaris hiene wy ús nijjiersgearkomste. It wie de earste kear dat wy dit diene en wy as bestjoer wiene hiel benijd nei de opkomst.

Om acht oere wiene der sa’n 35 froulju oanwêzich. Der waarden troch eltsenien oan eltsenien it nijjier winske en drok praten by in kopke kofje as thee mei in fersnapering. Alles stie op in grutte tafel, dus je moasten fan’e stoel of om wat te heljen. Net de hiele jûn op deselde stoel neist deselde sitte, dat wie ús bedoeling en dat slagge tige.

Dan iepent ús foarsitster Marianne de jûn en winsket eltsenien in goed en foaral sûn nijjier. Ek in wurd fan wolkom oan de mesyk, dy’t by de binnenkomst al fan harren hearre litten hat. It is ‘Hwat Oars’ besteande út Jan Eijzenga op gitaar en Lammert Kingma dy’t ferskillende blokfluiten bespilet.

Neidat alle froulju in hapke en in drankje fan de tafel helle hawwe, giet it kulturele diel fan de jûn los. Earst spilet ‘Hwat oars’ in pear âlde sankjes en dan is it wurd oan trije leden fan ús skriuwgroepke. It binne Tietsje Rodenburg, Anneke Boersma en Froukje Popma.Hja lêze foar út eigen wurk, Froukje makket der hast in toanielstikje fan. It binne prachtige ferhalen, ‘uit het leven gegrepen’.

Hjirnei noch in ferassing, Marianne Kemmere sjongt mei begelieding fan ‘Hwat oars’. Wat kin hja moai sjonge, dit hawwe in hiele protte fan de oanwêzige froulju noait witten.

Hjirnei is it al tsien oere en is it offisjele diel fan de jûn dien, inkle froulju binne noch lang net útpraat, dat it is al hast alve oere as wy de boel oprêden hawwe en de doar fan it lokaal op slot dogge.

It wie in tige slagge jûn, wa wit dogge wy dit it folgjend jier wer.

Oant ús jiergearkomste op 19 jannewaris mei Wiebe van Marrum oer syn reis nei Rwanda.

It bestjoer

Permakultuur en duorsum libje

Der wiene, nettsjinteande de glêde diken en mist, dochs noch 25 froulju ôfkaam op de ôfdielingsjûn fan 7 desimber.

Nei de iepening en inkele meidielings jout foarsitster Marianne Kemmere it wurd oan Sissy de Kroon.

Hja sil ús oan de hân fan bylden wat fertelle oer ‘Permacultuur’ en duorsum libjen.

It doel fan permakultuer is de gearwurking tusken minsk en natuer. Alles hat yn’e natuer in funksje, alles hat mei elkoar te meitsjen. Mei permakultuer kinne je in lekkere ytbere tún ûntwerpe, dy’t net allinnich moai, mar ek nuttich is. As foarbyld fan in kringloop neamt se: yn in beam sitte fûgels, dy ite de siedsjes, troch harren útwerpsels komme dy siedsjes wer op de grûn en hjir komme wer nije beammen fan. Foar permakultuer hoege je gjin grutte tún te hawwen, it kin ek yn in lytse tún. Sels wennet Sissy yn in hierwente yn Jirnsum mei in lytse tún. Je moatte de planten wol op in goed plak sette, sadat der optimaal gebrûk makke wurde kin fan sinne, wetter, skaad ensfh. Sissy makket in hiel soad gebrûk fan houtsnippers, se struit in dikke laach oer de grûn, sadat dy folle minder útdroeget en se simmers eins hielendal net hoecht te sproeien. Hjirtroch hat se ek folle minder lêst fan ûnkrûd. Mei permakultuer kinne je in tún ûntwerpe mei in soad ytbere produkten en kinne je hjirtroch enerzjy en jild besparje. Ek kinne je in helofitenfilter oanlizze, dat it wetter suveret, sadat je dat wer brûke kinne foar bygelyks de waskmasjine of it toilet. It leanet net om it wetter sa goed te suverjen dat je it drinke kinne, omt dit hiel djoer is en drinkwetter út de kraan hiel goedkeap is.

Der binne sels minsken dy’t permakultuer op lytse skaal tapasse op it balkon yn blombakken en potten.

Sissy kaam ta permakultuer om’t se altyd al hiel bot yntressearre wie yn duorsumens en de natuer. Se hie net in protte jild, dat se begûn mei lytse plantsjes, sa hat se har tún stikje foar stikje opboud. No hat se yn har tún mear as 150 ferskillende planten. Fan krûden, sa as kamille en pepermunt, makket se tee, se hat allegear beistruken, dêr’t se jam fan makket en appelbeammen wêrfan de apels hiel lang bewarre bliuwe kinne. Grienten wekt se, sadat se ek winters hast hielendal selsfersjenjend is.

Yn Nederlân binne ferskillende Transition Towns, as inisjativen dêrta. Dit binne lokale mienskippen dy’t oan de slach geane mei permakultuer en net ôfhinklik wêze wolle fan oalje. Yn Ljouwert en De Jouwer binne bygelyks inisjativen dêrta. Ek binne der inisjativen om yn Fryslân in permakultuer skoalle op te setten, mar dit is noch yn in pril stadium.

It is al oer tsienen as Marianne Sissy betanket foar dizze ynteressante jûn. Hja oerlanget har in kadobon en winsket alle oanwêzigen wol thús.

Us folgjende gearkomste is op 6 jannewaris, wy hawwe dan de nijjiergearkomste mei muzyk, ferhalen, in hapke en in drankje.

Oant dan, it bestjoer.

Foar mear ynformaasje oer permakultuur kinne jim ûndersteande linken besykje:

www.permacultuurnederland.org

Permacultuurprincipes

www.transitiontowns.nl

www.voetenbank.nl

Niet perfect is goed genoeg

Workshop ‘Niet perfect is goed genoeg’
Boerinnegroep Mid-Fryslân en BvPF Vrouwen van Nu Reduzum e.o.

lees meer

Pink Ribbon-maand

BvPF Vrouwen van Nu

20 oktober 2010, foarljochtingsjûn oer boarstkanker

Marianne Kemmere kin dizze jûn sa’n 40 froulju wolkom hjitte, wêrûnder inkle leden fan de Boerinnegroep en inkle gasten. Nei de meidielings jout se it wurd oan Aukje Postma en Astrid Haarsma fan it mammacareteam fan it Medysk Sintrum yn Ljouwert.

As earste komt Astrid Haarsma oan it wurd, hja is ferpleechkundich spesjalist mammacare.

Hja hat as ferpleechkundige in spesjalistyske oplieding folge en mei medyske hannelings dwaan, de sjirurch docht allinne de operaasje, fierder docht sy alle hannelings.

As in frou by de mammapoly komt, faak neidat by it befolkingsûndersyk in ôfwiking konstatearre is, wit sy meastentiids deselde dei de útslach fan it ûndersyk en wurdt der bepraat wat de fierdere behanneling wêze sil.Der binne 4 soarten boarstkanker. De meast tapaste behannelings binne operaasje, bestraling, chemoterapy of hormonale terapy. It hinget fan de soarte boarstkanker ôf watfoar behanneling men kriget. Omt it by jongere froulju (ûnder de 50 jier) dreech is om op de röntgenfoto te sjen oft der ôfwikings binne, wurde froulju boppe de 50 jier allinne oproppen foar it befolkingsûndersyk.

Nei it skoft komt Aukje Postma, ferpleechkundich konsulinte mammacare, oan it wurk. Sy sit by it gesprek dat je hawwe as je by de mammapoli komme. Faak witte je net mear wat der yn sa’n earste gesprek allegear sein is, der komt safolle op je ôf. Der wurdt dan ek in ferslach makke, wat tastjoerd wurdt. Se fertelt wat oer komplikaasjes dy’t foarkomme kinne, sa as in oedeemearm troch it ferwiderjen fan lymfeklieren ûnder de earm.

Dan noch wat feiten en fabels oer boarstkanker.

Boarstkanker komt ek foar by mannen, al is dit folle minder. Yn 2009 wiene der yn it MCL 289 froulju mei boarskanker en 2 manlju.

Boarstkanker hoecht net altyd te kommen troch in knobbeltsje, der binne ek oare symptomen.

75% fan de pasjinten is âlder as 50 jier, 25% is âlder as 70 jier en 25% is jonger as 50 jier.

2 fan de 100 froulju, dy´t nei it befolkingsûndersyk west hawwe, krije in oprop fan it sikenhûs, wêrfan 1 boarstkanker hat.

Boarstkanker komt net fan it brûken fan deodorant.

Erflikheid komt net allinne fan de kant fan de mem, it kin ek fan de kant fan de heit komme.

It is net sa dat as der boarstkanker konstatearre is, dat der dan sa gau as mooglik behannele wurde moat, soarchfâldigens is belangryk, der moat tiid nommen wurde foar oanfuljend ûndersyk en geastlike ferwurking.

Boarstamputaasje is net better as in boarstbesparjend operaasje, dit hinget ûnder oaren ôf fan de grutte fan de tumor.

As de behanneling oan de gong is wurde je faak swierder, dit komt trochdat je faak minder bewege, wurch binne, mar troch emoasje faak wol mear ite. By hormonale behanneling groeie je ek faak. It is belangryk dat je safolle mooglik je deiritme behâlde en oant wurk bliuwe.

85% fan de pasjinten is nei 5 jier noch yn libben. Nei 10 jier libje 3 fan de 4 pasjinten noch.

Men bliuwt 5 jier ûnder kontrôle.

Yn Nederlân komt relatyf in soad boarstkanker foar, it is net dúdlik wêr´t dit fan komt. Alkohol is wol in oarsaak.

It is al oer tsienen as foarsitster Marianne de beide frouju betanket foar harren bydrage dizze jûn, de tiid is omflein.

De folgjende gearkomste is op 10 novimber yn Café/bar De Welp,´ Niet perfect is goed genoeg´, in workshop oer it omgean mei bern en pubers. Dizze jûn is foar eltsenien dy´t te meitsjen hat mei bern, Dus sawol âlders, pakes en beppes en eltsenien dy´t bern begeliedt of opfiedt. De entreepriis is € 5.

Tsjeppy

Plantloretuin

De túnklub hie 21 augustus har lêste útstapke fan dit seizoen. It waard in besite oan krûden- & planteloretún yn Joure. Dêr stie by oankomst in echte high-tee foar de túnklubleden klear. De ferskate krûden makken de tee net allinnich geurich mar ek kleurich. Ek it lekkers dat der by servearre waard wie makke mei help fan krûden en fruit út dizze tún. In slach troch de tún mei de eigners, learde ús dat blommen en krûden foar ferskate saken goed wiene. De rûgebol, it ljippekopke of de sûkerei, eltse plant hie syn eigen ferhaal. Oan de ein koe der noch omstrúnd wurde yn in winkeltsje fol mei saken omtrint de tee- en kofjedrinkerij. Teesoarten mei namen as heksetee of stress-weg tee sprutsen wol ta de ferbylding. Al mei al, hat dizze tún ús tige goed smakke.

Planteloretuin De Goede Hoop