Vragen over Geitenhouderij


Gjin geitenhâlderij yn ReduzumOmrop Fryslân
Leeuwarden zegt nee tegen geitenhouderijLC.nl

Bron: Friesch dagblad

16 april
Alle vragen die bij Doarpsbelang binnenkwamen, zijn gebundeld en uitgezet bij onder meer de gemeente. Een deel van de antwoorden is hier inmiddels al te vinden. Zodra we antwoorden krijgen op de overige vragen, worden die hier ook gepubliceerd.



6 april
Twitteraccount @insunreduzum


25 maart

Informatie van de gemeente rondom de  procedures

Voor de plannen van de ondernemer is een omgevingsvergunning nodig. In dit geval geldt de uitgebreide procedure. In de link van de rijksoverheid staat in het kort beschreven wat de mogelijkheden zijn als er een aanvraag omgevingsvergunning is ingediend.

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bouwregelgeving/vraag-en-antwoord/kan-ik-bezwaar-maken-tegen-de-bouwplannen-of-omgevingsvergunning-van-mijn-buren

Inzage in de aanvraag is ook mogelijk. Hiervoor kan degene die wil inzien het best even met de afdeling Vergunningen en Leefomgeving bellen (kan via 14058), dan zorgen wij ervoor dat de aanvraag klaarligt om in te zien.

De aanvraag is 22-03-2021 ingediend. De beslistermijn van de uitgebreide procedure is 6 maanden. Met opschortingstijd voor het aanvullen van stukken duurt dit heel waarschijnlijk langer. De 6 weken (die in de link van het Rijk zijn genoemd) gaan in nadat er een voorlopig of ontwerpbesluit is genomen. Dat duurt dus nog een poos.

De dorpsbewoners kunnen ook gebruik maken van de app omgevingsalert, ze krijgen dan een melding als er binnen de door hen opgegeven straal kennisgevingen zijn. De  app vind je onder de link: https://www.omgevingsalert.nl/gemeenten/leeuwarden



23 maart
Aan alle inwoners van Reduzum en omgeving,

Een aantal weken geleden heb ik middels een huis aan huis brief bekend gemaakt dat ik in de toekomst graag geiten wil melken aan de Overijsselsestraatweg in Reduzum. Hierin heb ik iedereen die met mij in contact wil komen uitgenodigd. Aan de hand van de binnengekomen vragen via de mail en tijdens de bezoeken van dorpsgenoten op de boerderij (dank hiervoor) zijn er een aantal vragen voorbij gekomen. Deze vragen en mijn antwoorden hierop heb ik gebundeld.

Kleinschaliger
Het woord kleinschaliger is in mijn eerste brief verkeerd geïnterpreteerd. Dit had ik anders op moeten schrijven. Van 490 dieren naar ruim 2800 is juist 5 maal groter. Een geit is echter geen koe. Zij is ongeveer 10 procent van een koe (Gewicht, melkproductie, voeropname, mestproductie, etc.) Alles bij elkaar opgeteld halveer ik dus de veestapel. Dit heeft als gevolg dat jaarlijks ruim 400 vrachtwagens minder langs Reduzum ons erf op zullen rijden. Ook ben ik straks grondgebonden, dit betekent dat ik mijn ruwvoer van eigen land kan halen en mijn mest op eigen land kwijt kan. Hier wordt vanuit de politiek op ingezet. Ik ga in de toekomst ruim 80% minder fijnstof en 80% minder stikstof uitstoten, goed voor het milieu.

Op het bedrijf zal ruimte zijn voor 2350 melkgeiten, de overige 500 dieren is jongvee. Op een gespecialiseerd melkgeitenbedrijf staan gemiddeld 1177 melkgeiten (Bron: CBS). Het bedrijf zou dus zo’n twee maal zo groot kunnen worden als dat een gemiddeld gespecialiseerd melkgeitenbedrijf momenteel is. Momenteel melken we meer dan 4 maal zo veel koeien als een gemiddeld Nederlands melkveebedrijf. Dit geeft feitelijk gezien een krimp van ruim 50 procent.

Longziekten
Vanuit het dorp zijn de meeste vragen binnengekomen over het risico op longziekte. Ik snap dat u bezorgd bent over uw gezondheid.

Het RIVM heeft op basis van patiëntgegevens van huisartsenpraktijken onderzoek gedaan naar het verband tussen longontsteking en de aanwezigheid van een geitenhouderij in de omgeving. Hier is een zeer kleine stijging van het aantal gevallen gevonden. Het is echter niet bekend of de geit hier wel verantwoordelijk voor is. Er zijn naast de Q-koorts namelijk geen ziekten bekend bij geiten die op grote afstand longontsteking kunnen veroorzaken. Van Q-koorts is inmiddels uitgesloten dat dit een rol speelt. Momenteel is men met het 3e VGO onderzoek bezig. Uit het zelfde onderzoek kwam ook naar voren dat astma en neusallergie juist minder voorkomt in de buurt van veehouderijen.

De voorgaande VGO onderzoeken zijn eerst uitgevoerd in Noord Brabant en Limburg. Dit is het meest vee-dichte gebied van Nederland. Vervolgens is er onderzoek gedaan in Utrecht, Gelderland en Overijssel. Het verband tussen longontstekingen en geiten was hier al een stuk minder aanwezig, in een aanzienlijk deel van de huisartsenpraktijken was er zelfs geen of een omgekeerde relatie te vinden (juist minder longontsteking in de buurt van geitenhouderijen). In één van de vier onderzoek-jaren was in zijn totaliteit geen relatie te vinden tussen geiten en longontsteking.

Wat wél duidelijk is dat de luchtkwaliteit in zijn algemeen in Friesland een stuk beter is dan in de zuidelijkere delen van het land. Zo bevat de lucht in de onderzoeksgebieden vele malen meer fijnstof en is ook de ammoniak concentratie hoger. Van deze stoffen is bekend dat ze de longen irriteren en (in)direct kunnen zorgen voor longaandoeningen. Wat fijnstof en ammoniak betreft, van beide ga ik ruim 80% minder uitstoten in vergelijking met de huidige situatie.

Een gebrek aan patiënten met longontsteking in de buurt van geitenhouderijen zorgt er voor dat uitkomsten van het VGO tussen deze mogelijke relatie met ruim twee jaar vertraagd is tot eind 2024. Er zijn namelijk maar 15 patiënten gevonden, waar 800 patiënten nodig zijn voor goed onderzoek. Mogelijk zorgen corona maatregelen zoals de lockdown voor een schonere lucht waardoor er minder mensen ziek worden. Dit heeft niets met geiten te maken.

Begrijp mij niet verkeerd, ook ik heb behoefte bij duidelijkheid. Deze situatie is voor niemand leuk.

Vormt Q-koorts een risico?
Alle geitenbedrijven in Nederland zijn al jaren Q-koorts vrij en de Q-koorts vormt daarom ook geen risico meer voor omwonenden. Elk geitenbedrijf in Nederland is verplicht om elk jaar alle geiten te laten vaccineren tegen Q-koorts door de dierenarts.

Fijnstof
In vergelijking met de huidige situatie ga ik straks ruim 80% minder fijnstof uitstoten. Naast dat er minder stof in de omgeving komt verminder ik ook het risico op de verspreiding van endotoxinen en zoönosen (Bron Wageningen Universiteit). Een zoönose is een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan. Bekende voorbeelden zijn COVID-19 en Q-koorts. Endotoxinen zijn kleine delen van bacteriën die in de lucht zweven, via het fijnstof verspreid worden en (mogelijk) schadelijk kunnen zijn. Elk dier scheidt deze endotoxinen uit, ook huisdieren. Ik ga gebruik maken van de best beschikbare techniek om de uitstoot te beperken.

Geuroverlast
De vrees bestaat dat geiten ruiken zoals varkens en dat wanneer u in de tuin zit de dieren ruikt. Dit is echter niet waar. Elk dier heeft zijn of haar eigen karakteristieke geur. De geur van de geit komt hierin véél meer overeen met een koe dan met een varken. Door actieve ventilatie wordt continue frisse lucht in de stal geblazen. Alle uitgaande stallucht wordt gereinigd in de luchtwasser en daarna nog eens verdund met de lucht buiten de stal. U kunt zomers dan ook met een gerust hart in de tuin zitten. Mocht onverhoopt de stroom uitvallen dan heb ik een back-up generator die ik in zal zetten om alle systemen van stroom te voorzien. Ook hier ga ik gebruik maken van de best beschikbare techniek om geuruitstoot te beperken.

Geluidsoverlast
Geiten mekkeren eigenlijk nooit, alleen wanneer ze ontevreden zijn. Aan mij de taak om dit te voorkomen. Alle kanten van de stal worden dicht gemaakt met transparante panelen. Hierdoor blijft het geluid binnen in de stal en zal deze niet meer als klankkast functioneren. Ook houd ik op deze manier in de winter de kou uit de stal, voorkom ik dat in de zomer de warme er in kan komen. Tevens valt er zo jaarrond genoeg zonlicht in de stal. Dit allemaal is goed voor de dieren.

Ik blijf graag met u in contact komen.

Freonlike groetnis,

Otto Boonstra

ottoboonstra@gmail.com


23 maartSoargen yn Reduzum oer mooglike komst grutte geitehâlderij by it doarpOmrop fryslân


https://www.kennisplatformveehouderij.nl/geiten/vragen-en-antwoorden-geitenhouderijen


21 maart 2021 (herziene verzie 24 maart)
FACTSHEET GEITEN IN NEDERLAND

Boeren heare by ús trije doarpen, Friens, Idaerd en Reduzum. Mar mei de mooglike komst fan 2850 geiten oan de râne fan ús doarp Reduzum meitsje wy, ferskate ynwenners fan de Douwe Sikke Bangmastrijtte en omlizzende strjitten, ús soargen oer ús sûnens. As wurkgroep ‘InSûnReduzum’ hawwe wy foar jimme wat feiten op in rigele setten oangeande ‘geiten yn Nederlân’.

  • Boonstra Agro BV aan de Overijsselsestraatweg 5 is van voornemen om zijn huidige bedrijf om te bouwen naar een melkgeitenhouderij van 2850 geiten.[1] Van deze geiten zijn er 2350 melkgeiten. Hiermee wordt boer Boonstra in de provincie Fryslân in één keer de grootste geitenhouderij. Een dikke 2000 geiten is in vergelijking met grotere geitenhouderijen in Brabant kleinschalig, maar dat is het niet in vergelijking met het landelijke gemiddelde van 1177 melkgeiten. Als alle geitenbedrijven met meer dan 50 geiten meegeteld worden en niet alleen de gespecialiseerde geitenbedrijven waaronder Boonstra Agro BV zou komen te vallen, betreft het gemiddelde aantal 837 geiten.

  • In Nederland zijn in totaal ruim 476.000 melkgeiten. In de laatste twee decennia is het aantal melkgeiten bijna vervijfvoudigd. 40% van alle melkgeiten worden op dit moment gehouden in Noord-Brabant en Gelderland. In Fryslân zijn er inmiddels 17.728 geiten. Alleen in de provincies Flevoland, Groningen, Zeeland, Noord-Holland, Drenthe en Zuid-Holland zijn nog minder geiten dan in Fryslân. Het gemiddeld aantal melkgeiten per Nederlands bedrijf steeg van 117 geiten in 2000 naar 837 geiten in 2020. In totaal waren er anno 2020 569 Nederlandse bedrijven met melkgeiten. [2]

  • Uit landelijk onderzoek VGO (Veehouderij en Gezondheid Omwonenden)[3] blijkt dat mensen die 1,5 tot 2 kilometer bij een geitenhouderij in de buurt wonen 25% meer kans hebben op een longontsteking. Voormalig minister van LNV Schouten stelt over dat mensen die in de buurt van geitenhouderijen wonen een verhoogde kans hebben op het oplopen van een longontsteking: “Ik kan me voorstellen dat mensen – nu het coronavirus ons land in haar greep houdt – daarvan schrikken. Voor nu is het belangrijk om zo spoedig mogelijk achter de oorzaak voor deze verhoogde kans te komen, zodat gekeken kan worden naar maatregelen om te voorkomen dat mensen ziek worden.”[4] De aangekondigde wetenschappelijke vervolgonderzoeken zullen met vertraging in 2024 opgeleverd worden.[5] Vertraging komt onder meer omdat voorkomen moet worden dat de patiëntenpopulatie voornamelijk bestaat uit patiënten met longontsteking die door COVID-19 wordt veroorzaakt. Verder onderzoek zal moeten uitwijzen waardoor geitenbedrijven een risico vormen voor de gezondheid van omwonenden en welke maatregelen zinvol zijn.
  • In afwachting op vervolgonderzoek is inmiddels in alle provincies, behalve in de provincie Groningen en Fryslân, uit voorzorg een stop om een geitenbedrijf van start te kunnen gaan of uit te kunnen uitbreiden.[6] In Fryslân besloten Provinciale Staten in augustus 2019 namelijk de geitenstop in de provincie niet te verlengen. Sindsdien mogen er dankzij een besluit van een krappe meerderheid van CDA, VVD, PVV, FvD en ChristenUnie weer plannen bij Friese gemeenten ingediend worden voor uitbreiding of nieuwe vestiging van melkgeitenbedrijven. Gevolgen voor de gezondheid zouden alleen spelen in Noord-Brabant en Limburg en niet in Fryslân.[7]
  • Geiten op geitenbedrijven worden na de Q-koorts epidemie (2007 – 2011) ingeënt tegen de Q-koorts. Q-koorts is een infectieziekte die van dieren op mensen kan overgaan (zoönose). Sinds de Q-koorts epidemie zijn 95 patiënten zeker of waarschijnlijk aan Q-koorts overleden. Duizenden mensen werden ziek. In de periode december 2009 – zomer 2010 zijn 89 geitenbedrijven geruimd. [8] Omdat inmiddels alle geiten ingeënt worden is het risico dat geiten Q-koorts krijgen zeer beperkt. Er zijn hierop ook strikte controles. Onduidelijk is echter of er mogelijk op de korte of langere termijn geen andere nu nog onbekende virussen kunnen ontstaan door een hoge concentratie van geiten. Zelf door langsfietsen bij een geitenbedrijf kon je al Q-koorts krijgen. En niemand had ook toen de omvang van de Q koorts verwacht.
  • De voormalige minister van VWS heeft aangegeven dat er ook door de Universiteit Wageningen onderzoek gedaan wordt naar de correlatie tussen de Q-koorts uitbraak en de corona-uitbraak van nu. De correlatie tussen Q-koorts en corona zou er ook op kunnen wijzen dat het hebben gehad van Q-koorts kan betekenen dat je vatbaarder bent voor corona. Huisartsen vanuit Brabant en de GGD geven aan dat er vermoedens zijn dat men op sommige plekken vatbaarder is en ernstiger ziek is geraakt juist door een relatie met Q-koorts in het verleden.[9]
  • Het landelijke GGD adviseert om geen uitbreiding of nieuwvesting van een geitenhouderij binnen 1,5 tot 2 kilometer van een gevoelige bestemming te doen.[10] Boonstra Agro BV zit voor het hele dorp op minder afstand dan 1,5 kilometer. Een aantal bewoners van Reduzum woont zelf op circa 88 meter afstand. Naast woningen kennen wij in Reduzum ook gevoelige bestemmingen zoals kinderopvanglocaties, opvang van ouderen en een basisschool. Oud-GGD arts Jos van de Sande riep eerder overheden op om de volksgezondheid centraal te stellen in plaats van het landbouwbelang: “Als we blijven wachten op de causale relatie is het vaak al te laat”.[11]

  • Het College van B&W van gemeente Leeuwarden moet zodra de omgevingsvergunning door Boonstra Agro BV aangevraagd wordt een besluit nemen over de vestiging van een geitenhouderij van 2850 geiten op minder dan 1,5 kilometer afstand van het dorp Reduzum. In principe heeft het College met een voornemingsbesluit[12] een eerste ‘groen licht’ gegeven door te stellen dat er geen gezondheidseffecten zijn voor de omwonenden en dat geen milieueffect rapportage (MER) opgeleverd hoeft te worden door Boonstra Agro BV. De milieubelasting zal namelijk verlagen door deze omschakeling. De FNP Ljouwert heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld over dit voornemingsbesluit.[13]
  • In Heerenveen bouwt de Chinees-Nederlandse zuivelondernemer Ausnutria ondertussen een nieuwe zuivelfabriek voor geitenmelk. Geitenmelk zit commercieel in de lift, de melkprijs stijgt richting de 70 cent per liter.[14] Zolang uitbreiding van geitenbedrijven enkel mogelijk is in het noorden zullen ook externe investeerders voor geitenbedrijven de mogelijkheden benutten zich te vestigen in de provincie Fryslân. Dit speelt momenteel in het Friese dorp Boijl, waar een externe investeerder een geitenbedrijf met 2000 geiten wil starten.

Foar fragen of opmerkingen, insunreduzum@gmail.com.

Wurkgroep InSûnReduzum, Douwe Sikke Bangmastrijtte en omlizzende strjitten

Jitske Postma, Folkert Blacquière, Bennie van Dijk, Alle Mulder en Ypie Boersma


17 maart 2021

Er leven veel vragen in het dorp over het plan van Otto Boonstra om het melkveebedrijf van de familie voort te zetten als melkgeitenhouderij. Doarpsbelang heeft contact met zowel Otto Boonstra als de gemeente en wil alle vragen bundelen en uitzetten bij hen en eventuele andere betrokkenen/deskundigen). Zo proberen we helderheid te creëren voor iedereen. Heeft u ook een vraag met betrekking tot dit onderwerp, stuur deze dan via een mail naar doarpsbelang@reduzum.com. Deze oproep komt ook in de Linepraat, om iedereen de kans te geven zijn/haar vraag te stellen. De uiterste inzenddatum voor uw vragen is daarom 1 april.


15 maartFNP wil alsnog burgers horen over geitenhouderij ReduzumLEO Middelsé
15 maartPlan foar geitehâlderij soarget foar opskuor yn ReduzumOmrop Fryslân
12 maartKan Reduzum geitenhouderij aan?LC.nl
12 maartVan 475 koeien naar 2840 geitenLC

13 maart 2021

Beste dorpsbewoners,

Naar aanleiding van de in het dorp ontstane onrust rondom het omschakelen van koeien naar geiten wil ik graag een aantal zaken verhelderen.
Laat ik voorop stellen dat het moedwillig schaden van de gezondheid van omwonenden dan wel mijzelf nooit mijn intentie is. Het lijkt er echter op dat er een aantal misverstanden zijn ontstaan over de risico’s op gezondheidsproblemen voor U als omwonende.

In het mer-beoordelingsbesluit van de gemeente staat de volgende tekst: (hier schuin gedrukt)
“De uitstoot van ammoniak, fijnstof, endotoxinen en geur spelen een belangrijke rol bij het optreden
van gezondheidseffecten in de omgeving van een veehouderij.
Ten aanzien van het aspect geur wordt aan de geldende norm voldaan. Daarnaast worden de
geitenstallen van luchtwassers voorzien wat neerkomt op het toepassen van de best beschikbare
techniek om emissies te beperken. Verder is er sprake van een aanzienlijke afname van de uitstoot
van ammoniak en fijnstof ten opzichte van de bestaande situatie. Daarmee neemt ook het risico op
verspreiding van endotoxinen en zoönosen af.”

De gemeente schrijft hierboven dat er juist een verminderd risico op negatieve gezondheidseffecten
zal zijn door een verminderde uitstoot van ammoniak en fijnstof. Een zoönose is een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan. Bekende voorbeelden zijn COVID-19 en Q-koorts (hier kom ik later op terug). Endotoxinen zijn kleine delen van bacteriën die in de lucht zweven, via het fijnstof verspreid worden en (mogelijk) schadelijk kunnen zijn. Elk dier scheidt deze endotoxinen uit, ook huisdieren.
Vervolgens concludeert de gemeente:
“Gelet hierop en mede gelet op het feit dat ten aanzien van het aspect volksgezondheid momenteel
geen concreet toepasbaar objectief toetsingskader bestaat en daarnaast geen algemeen aanvaarde
wetenschappelijke inzichten zijn om aan te toetsen zijn wij van mening dat de wijzing van de
inrichting naar geitenhouderij geen extra risico voor de volksgezondheid met zich meebrengt.”

De gemeente schrijft dat er geen wetenschappelijke bewijzen zijn dat geiten een risico zijn voor de volksgezondheid. Vervolgens concludeert de gemeente dat er dus geen extra risico’s voor de volksgezondheid zijn bij het houden van geiten dan bij het houden van koeien.

Momenteel loopt er een onderzoek naar de relatie tussen patiënten met een longontsteking en de nabijheid van geitenhouderijen. Echter is dit onderzoek met twee jaar vertraagd door een gebrek aan patiënten met longontsteking welke in de nabije omgeving van een geitenhouderij wonen.

Te lezen valt dat er gebruik gemaakt gaat worden van een luchtwasser, om specifiek te zijn een biologische luchtwasser. Dit apparaat zuigt de lucht in de stal af waarna deze gewassen wordt door een waterdouche. Dit zorgt er voor dat eventuele ammoniak, geur en fijnstof uit de lucht verwijderd worden en zo niet in de omgeving terecht kunnen komen. Dit is de beste beschikbare techniek om uitstoot in de omgeving te beperken en eventuele gezondheidsrisico’s te beperken.

Ook wil ik de Q-koorts benoemen, om ook hier mogelijke onrust over weg te nemen. Alle geitenbedrijven in Nederland zijn al jaren Q-koorts vrij en de Q-koorts vormt daarom ook geen risico meer voor omwonenden. Elk geitenbedrijf in Nederland is verplicht om elk jaar alle geiten te laten vaccineren tegen Q-koorts door de dierenarts. Dit heeft er toe geleid dat er al 6 jaar geen Q-koorts meer voorkomt op melkgeitenbedrijven. In Friesland is zelfs nooit Q-koorts vastgesteld op een melkgeitenbedrijf. Tevens wordt elke maand de melk automatisch en verplicht onderzocht op Qkoorts antistoffen. Een geit met Q-koorts scheidt deze antistoffen uit in de melk, zo wordt de afwezigheid van Q-koorts gewaarborgd. Als dierenarts kan ik zeggen dat er geen risico is op Q-koorts.

Mochten er vragen zijn over specifieke punten van de aanvraag dan wil ik u graag de details uitleggen, voor deze brief wordt dit te lang.
Zoals ik in mijn eerdere brief heb aangegeven en ook in de mails richting individuele omwonenden welke ongetwijfeld intern gedeeld zijn: ik sta open voor Uw vragen en ga graag de dialoog aan.
Met vriendelijke groet,
Otto Boonstra
ottoboonstra@gmail.com


7 maart 2021