Historie

Ut it doarpsargyf

De vroegste geschiedenis
De oudste papieren melding van Reduzum – geschreven als Rorthahusum – dateert van 1389. Maar uit bodemvondsten blijkt dat het dorp veel en veel ouder is. Daar waar nu de kerk staat lag ooit een terp. De eerste bewoners van deze zelf gegraven verhoging waren hier veilig voor het water van de Middelzee. Deze zee had aan het begin van onze jaartelling grote delen van Fryslân onder water gezet.Waar de naam Reduzum (ned: Roordahuizum) aan is ontleend, daarover zijn de meningen verdeeld. Sommige historici menen dat de naam is afgeleid van Raarderahuzum, de Rauwerder huizen. Anderen wijzen op de familienaam Roorda, een naam die omstreeks 1400 ook wel geschreven werd als Rortha of Rowertha. Niemand weet het zeker.
Oudste gebouw van Reduzum
Het oudste gebouw van Reduzum is de Hervormde kerk uit de 13e eeuw. Eind 16de eeuw werd het dorp door de aanstelling van predikant Andreas Harca een zelfstandige hervormde gemeente. Van de Roomse tijd zijn alleen muren en enkele grafstenen overgebleven. De kerk en de 19de eeuwse toren zijn in 1983 gerestaureerd.De kerk bevat stucwerk uit de vorige eeuw en een prachtig orgel. Dit orgel was het pronkstuk van Albertus van Gruisen. Het was zijn eerste orgel (1784) in een hervormde kerk in Fryslân.
Een druk 19de eeuws verkeerspunt
De meeste bekendheid kreeg Reduzum nadat in 1828 de weg van Leeuwarden naar Heerenveen geplaveid werd en De Grutte Trije Romers, een bekende pleisterplaats werd. Door de centrale ligging en de sterke betrokkenheid van het dorp met de boerenstand werd in dit hotel in 1879 het Fries Rundvee Stamboek en het Fries Paarden Stamboek opgericht.
In 1890 stichtten enkele veehouders en landeigenaren de coöperatieve zuivelfabriek “de Eendracht”. Ruim 70 jaar later werd de fabriek gesloten en deed het pand lange tijd dienst als opslagplaats voor kaas. Van 1972 tot 1999 werd de oude fabriek gebruikt door het internationaal transportbedrijf Van der Werff.

De Blauwe Tent

Bekend was het dorp ook van de sociaal bewogen dominee Benjamin Boers. Hij stond in 1906 in Reduzum als predikant en hartstochtelijk strijder voor de verheffing van de arbeidersklasse en voor de geheelonthouding. Mede op zijn voorspraak werd de Blauwe Tent gesticht, een chauffeurscafé aan de Overijsselse straatweg.
Een experimenteel dorp
De sterke voortrekkersrol, die Reduzum speelde op het gebied van experimenteel zelfbestuur, leidde er toe dat het dorp in 1995 als eerste in Fryslân een bepaalde vorm van zelfbeheer kreeg. In 1998 ontving het dorp in haar categorie de eerste prijs in de Europese Dorpsvernieuwingswedstrijd. De voortrekkersrol speelt zich ook af op het gebied van goedkope energie. Al jaren exploiteert Dorpsbelang een windmolen en heeft de basisschool een groot aantal zonnepanelen op het dak voor de energievoorziening. Ook doen particulieren mee aan een zonneboilerprojekt.